Zapotrzebowanie na nowe aplikacje biznesowe we współczesnych organizacjach rośnie szybciej niż możliwości dużej części działów IT. Idea Citizen Development pozwala częściowo rozwiązać ten problem, angażując użytkowników biznesowych w tworzenie prostych rozwiązań wspierających codzienną pracę organizacji. Takie podejście znacząco przyspiesza wdrażanie usprawnień, jednak wraz z nowymi możliwościami pojawiają się również wyzwania, których nie można bagatelizować.
Droga ku autonomii nowoczesnego biznesu
Citizen Development to podejście zakładające przekierowanie części kompetencji tradycyjnie kojarzonych z działem IT na pion biznesowy, np. zespoły odpowiedzialne za obsługę klienta, HR, marketing czy finanse. Zakres ten obejmuje przede wszystkim proste, lecz często czasochłonne działania związane z budowaniem aplikacji usprawniających procesy operacyjne. Realizowane jest to zwykle przy wsparciu platform low-code, za sprawą których osoby najlepiej znające konkretne procesy mogą szybciej reagować na bieżące potrzeby organizacji, bez konieczności każdorazowego angażowania programistów.
Korzyści takiego podejścia są łatwe do zauważenia. Czas wdrażania usprawnień ulega skróceniu, poprawia się komunikacja pomiędzy biznesem a działem IT, a programiści mogą skoncentrować się na bardziej złożonych projektach wymagających specjalistycznej wiedzy. Organizacja zyskuje większą elastyczność, szybciej testuje nowe pomysły i skuteczniej odpowiada na zmieniające się potrzeby rynku. Jednocześnie Citizen Development nie jest ideą wolną od ryzyka i problemów.
Większa swoboda = większe ryzyko
W wyniku dynamicznego rozwoju technologii budowanie aplikacji biznesowych staje się coraz prostsze i szybsze. Nie ogranicza się jednak do projektowania formularzy czy przepływów pracy. Każde rozwiązanie funkcjonuje w określonym środowisku technologicznym. Aby działać niezawodnie i móc się rozwijać, musi spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa, architektury, integracji z innymi systemami oraz późniejszego utrzymania.
Użytkownicy biznesowi rozumieją wiele procesów operacyjnych lepiej niż osoby z pionu IT. Nie zawsze jednak dysponują kompetencjami pozwalającymi przewidzieć konsekwencje podejmowanych kroków projektowych. Efektem takiej luki mogą być aplikacje, które początkowo rozwiązują konkretny problem, lecz po kilku miesiącach stają się trudne w rozwijaniu, dokumentowaniu lub dostosowywaniu do nowych wymagań. Do najczęstszych zagrożeń związanych z takim zjawiskiem należą m.in.:
- brak spójnych standardów projektowania aplikacji,
- niewystarczająca dokumentacja techniczna,
- ograniczona możliwość dalszego rozwoju i skalowania rozwiązania,
- ryzyko powstawania luk bezpieczeństwa,
- utrudnione utrzymanie aplikacji po zmianach kadrowych,
- problemy z dostosowywaniem systemów do nowych regulacji prawnych lub aktualizacji środowiska IT.
W praktyce organizacja może więc stosunkowo szybko rozwiązać pojedynczy problem operacyjny, tworząc jednocześnie znacznie większy problem technologiczny, który ujawni się dopiero po pewnym czasie.
Perspektywy rozwoju Citizen Development
Powyższe nie oznacza, że Citizen Development jest koncepcją błędną. Przeciwnie — jej rozwój pokazuje, jak bardzo zmieniła się rola użytkowników biznesowych we współczesnych organizacjach. Coraz częściej nie są oni wyłącznie odbiorcami gotowych systemów, ale aktywnie uczestniczą w ich projektowaniu i doskonaleniu. Jednocześnie przedsiębiorstwa coraz wyraźniej dostrzegają potrzebę zachowania odpowiedniej równowagi między autonomią biznesu a nadzorem technologicznym. Nie chodzi bynajmniej o całkowite zastąpienie działów IT ani pozostawienie użytkownikom pełnej swobody, ale o stworzenie modelu współpracy, w którym obie strony wykorzystują swoje najmocniejsze kompetencje.
Koncepcja ta jest realizowana za sprawą zaawansowanych platform low-code i takich podejść jak Citizen-Assisted Development. Zakłada ono synergię działu biznesowego, IT oraz technologii pozwalającej zwinnie budować, dostarczać i na bieżąco modyfikować aplikacje usprawniające procesy operacyjne przedsiębiorstwa. Co ważne, realizowane jest to zgodnie ze specyfiką organizacji, branży w jakiej działa oraz niezależnie od fazy cyklu aplikacji. Takie podejście pozwala wznieść Citizen Development na wyższy poziom. Koncept ten przestaje być wówczas wyłącznie sposobem na szybsze tworzenie aplikacji, a staje się elementem świadomie zarządzanej transformacji cyfrowej przedsiębiorstwa.