Jak zmiany w polityce monetarnej wpływają na finanse gospodarstw domowych?

Aż 75 proc. Polaków obawia się wpływu czynników zewnętrznych, w tym inflacji i wahań stóp procentowych, na domowe finanse w 2026 roku – podaje BIG InfoMonitor. Z kolei z danych UCE Reaserch wynika, że Polacy już muszą głębiej sięgać do kieszeni – sama żywność w lutym podrożała – rok do roku – o 3,4 proc. Jak polityka monetarna wpłynie na finanse i nastroje konsumentów w najbliższych miesiącach?

Prognozy inflacji na 2026 rok w obliczu globalnych konfliktów

Rada Polityki Pieniężnej, w komunikacie po ostatnim posiedzeniu, zwróciła uwagę, że najważniejsze czynniki ryzyka, które wpływają na wskaźnik inflacji CPI, to m.in. kształtowanie się dynamiki płac (aktualnie odnotowuje spadkowy trend) oraz napięcia geopolityczne na świecie.

W tym kontekście należy zwrócić uwagę na toczącą się od końca lutego wojnę na Bliskim Wschodzie. Zdaniem ekspertów polska gospodarka może odnotować niespodziewany wcześniej wzrost inflacji – wskutek blokady dostaw przez cieśninę Ormuz. Krótkotrwały kryzys mógłby podnieść inflację o 1,5 p.p., ale toczące się działania wojenne sprzyjają niepokojącym prognozom.  Jak można przeczytać w serwisie Bank.pl, którego partnerem jest Związek Banków Polskich, przedłużający się konflikt może podnieść wskaźnik inflacji nawet o 3,5 p.p. Ekonomiści wyjaśniają, że Polska jest szczególnie wrażliwa energetycznie ze względu na dużą ekspozycję na import gazu i ropy z Zatoki Perskiej, co oznacza wysoką podatność na gwałtowne skoki cen i zakłócenia w transporcie.

Czy kolejne obniżki stóp procentowych w najbliższych miesiącach są prawdopodobne?

Ostatnie posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej, które odbyło się 3-4 marca, zaowocowało pierwszym cięciem stóp procentowych w 2026 roku. Stopa referencyjna NBP została obniżona o 0,25 punktów procentowych, do poziomu 3,75 proc. Obniżka stóp procentowych wpływa na finanse gospodarstw domowych poprzez m.in. niższe koszty kredytów zmiennym oprocentowaniem, na które składa się stała marża banku oraz zmienna stawka WIBOR. Kiedy główna stopa procentowa spada, maleje także WIBOR, więc kredytobiorcy płacą niższe odsetki naliczane od kapitału. Niemniej warto pamiętać, że umowy o kredyt hipoteczny bazują najczęściej na wskaźniku WIBOR 3M albo WIBOR 6M. To oznacza, że kredytodawca aktualizuje obowiązujące oprocentowanie kredytu co 3 miesiące albo co 6 miesięcy. W efekcie kredytobiorcy mogą odczuć marcową obniżkę stóp procentowych w późniejszym czasie.

Niestety, zdaniem prezesa NBP wspomniany konflikt na Bliskim Wschodzie może oddalić perspektywę kolejnych obniżek stóp procentowych. Jeden z członków RPP prognozuje, że marcowe cięcie prawdopodobnie będzie ostatnim w bieżącym roku, mimo że ekonomiści dotychczas prognozowali spadek stopy referencyjnej nawet do 3,00-3,50 proc.

Rosnący popyt na kredyty mieszkaniowe wśród konsumentów

Zeszłoroczny cykl obniżek stóp procentowych przyczynił się do spadku kosztów kredytów oraz obniżenia progu zdolności kredytowej dla osób ubiegających się o finansowanie np. zakupu nieruchomości.

Jak informuje Biuro Informacji Kredytowej, w ostatnim miesiącu banki i SKOK-i przesłały zapytania o kredyty mieszkaniowe opiewające na kwotę wyższą o 49 proc. w porównaniu z lutym 2025 roku. Średnia wartość wnioskowanego kredytu przekroczyła 497 tys. zł.

Te statystyki potwierdzają, że spadek inflacji oraz stóp procentowych rozbudził popyt na rynku i skłonił konsumentów do rozważania inwestycji w nieruchomości. Chociaż aktualnie trudno jednoznacznie orzec, jak konflikty na świecie długofalowo wpłyną na politykę monetarną w Polsce i finanse gospodarstw domowych, to niewątpliwie mamy do czynienia z ożywieniem na rynku mieszkaniowym. Jak podkreśla prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek, obniżki stóp procentowych sprawiły, że kredytobiorca może sobie pozwolić na mieszkanie nawet o pokój większe w zależności od lokalizacji nieruchomości.