Kiedy zbliżają się święta Bożego Narodzenia, a w kalendarzu pojawia się coraz więcej międzynarodowych spotkań, przydaje się znajomość angielskich określeń związanych z tym okresem. Świąteczne słownictwo po angielsku to nie tylko nazwy ozdób czy potraw – to cały zestaw zwrotów potrzebnych do życzeń, rozmów o tradycjach i planach. Bez odpowiedniego zasobu słów trudno swobodnie rozmawiać o tym, jak się spędza ten wyjątkowy czas. Poniżej znajdziesz uporządkowane zestawienie najważniejszych terminów i wyrażeń, które rzeczywiście się przydają.
Podstawowe nazwy świąt i okresów
Angielski świat świąteczny zaczyna się od właściwego nazywania dat i okresów. Christmas to oczywiście Boże Narodzenie, ale warto wiedzieć, że Christmas Eve oznacza Wigilię – dosłownie „wieczór Bożego Narodzenia”. Określenie Christmas Day odnosi się konkretnie do 25 grudnia.
Advent to Adwent, okres poprzedzający święta. Spotyka się też Advent calendar – kalendarz adwentowy z małymi okienkami. Boxing Day, czyli 26 grudnia, to specyficznie brytyjskie święto, które nie ma odpowiednika w polskiej tradycji. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od dawnego zwyczaju wręczania prezentów w pudełkach (boxes) służbie.
Cały okres świąteczny to the holiday season lub the festive season. Amerykanie często używają też the holidays jako ogólnego określenia na czas od Thanksgiving po Nowy Rok.
Dekoracje i ozdoby świąteczne
Christmas tree to choinka, ale ciekawsze są szczegóły. Gwiazda na czubku to tree topper lub star, bombki to baubles (brytyjski angielski) lub ornaments (amerykański). Łańcuchy i girlandy to tinsel – błyszczące ozdoby oraz garland – zielone girlandy z gałązek.
Światełka choinkowe to Christmas lights lub fairy lights. Wreath oznacza wieniec, zwykle zawieszany na drzwiach. Mistletoe to jemioła – roślina, pod którą według tradycji należy się pocałować.
W krajach anglojęzycznych popularne są stockings – skarpety lub pończochy zawieszane nad kominkiem, do których Święty Mikołaj wkłada drobne upominki i słodycze.
Nativity scene to szopka bożonarodzeniowa. Poszczególne elementy to: manger (żłób), the Three Wise Men lub the Magi (Trzej Królowie), shepherds (pasterze), angel (anioł).
Potrawy i świąteczne smaki
Świąteczny stół w krajach anglojęzycznych różni się od polskiego, ale znajomość nazw potraw jest przydatna. Roast turkey to pieczony indyk – tradycyjne danie główne w USA i Wielkiej Brytanii. Alternatywą bywa roast goose (pieczona gęś) lub ham (szynka).
Christmas pudding to ciężki, wilgotny deser z suszonych owoców, orzechów i przypraw, często podlewany alkoholem i podpalany przed podaniem. Mince pies to małe kruche ciasteczka z nadzieniem z suszonych owoców, przypraw i czasem alkoholu – mimo nazwy nie zawierają mięsa.
- Gingerbread – piernik, często w formie gingerbread men (ludzików)
- Candy cane – laseczka miętowa w biało-czerwone paski
- Eggnog – gęsty napój na bazie mleka, jajek i alkoholu
- Mulled wine – grzane wino z przyprawami
- Cranberry sauce – sos żurawinowy, podawany do indyka
Christmas crackers to kolorowe tuby, które dwie osoby rozciągają z trzaskiem – w środku znajduje się papierowa korona, żart i drobny upominek.
Święty Mikołaj i obdarowywanie
Santa Claus lub po prostu Santa to najpopularniejsze określenia Świętego Mikołaja w USA. W Wielkiej Brytanii częściej używa się Father Christmas. Mieszka on na the North Pole (biegunie północnym) i podróżuje sleigh (saniami) ciągniętymi przez reindeer (renifery).
Najbardziej znany renifer to Rudolph z czerwonym nosem. Dzieci piszą do Mikołaja letter to Santa, prosząc o prezenty ze swojej wish list (listy życzeń).
Prezenty to presents lub gifts. Czasownik „dawać prezenty” to to give presents, a „dostać” to to receive lub to get. Gift wrapping to pakowanie prezentów, a wrapping paper to papier do pakowania. Ribbon oznacza wstążkę, bow to kokardę.
Zwyczaj wymiany prezentów
Secret Santa to popularna zabawa, w której uczestnicy losują osoby, którym kupują prezent, zachowując to w tajemnicy. Często praktykowana w biurach i grupach znajomych. White Elephant to podobna zabawa, gdzie wymienia się zabawne lub niepotrzebne przedmioty.
Zwrot to exchange gifts oznacza wymianę prezentów. Jeśli coś nie pasuje, można return lub exchange prezent w sklepie.
Życzeń świątecznych nigdy za wiele
Najbardziej uniwersalne życzenia to „Merry Christmas!” – używane głównie w USA, oraz „Happy Christmas!” – bardziej brytyjskie. „Season’s Greetings” to neutralne pozdrowienie, odpowiednie dla wszystkich, niezależnie od wyznania.
„Happy Holidays!” to popularne w Ameryce życzenia obejmujące cały okres świąteczny. „Peace on Earth” (pokój na ziemi) i „Joy to the World” (radość dla świata) to bardziej uroczyste formuły.
Pełne życzenia brzmią: „Wishing you a Merry Christmas and a Happy New Year!” lub „May your Christmas be filled with joy and laughter” (Niech twoje święta będą pełne radości i śmiechu).
W kartkach świątecznych (Christmas cards) pojawiają się też:
- „Warmest wishes” – najcieplejsze życzenia
- „With love” – z miłością
- „Best wishes for the New Year” – najlepsze życzenia na Nowy Rok
- „Thinking of you at Christmas” – myślimy o tobie w święta
Kolędy i świąteczna muzyka
Kolędy po angielsku to Christmas carols. Śpiewanie kolęd to caroling lub carol singing. Grupy ludzi chodzących od domu do domu i śpiewających to carolers.
Najpopularniejsze kolędy to: „Silent Night” (Cicha noc), „Jingle Bells”, „White Christmas”, „O Holy Night”, „Deck the Halls”. „The Twelve Days of Christmas” to kolęda opowiadająca o dwunastu dniach świąt i prezentach otrzymywanych każdego dnia.
Zwroty przydatne w rozmowach
Pytając o plany świąteczne, można użyć: „What are you doing for Christmas?” (Co robisz na święta?) lub „Are you going home for the holidays?” (Jedziesz do domu na święta?).
„How do you celebrate Christmas?” to pytanie o sposób świętowania. Odpowiadając, można powiedzieć: „We usually spend Christmas with family” (Zwykle spędzamy święta z rodziną) lub „We have a big family dinner on Christmas Eve” (Mamy dużą rodzinną kolację w Wigilię).
Mówiąc o atmosferze: „It feels very festive” (Jest bardzo świątecznie), „I love the Christmas spirit” (Uwielbiam świąteczną atmosferę), „The town is beautifully decorated” (Miasto jest pięknie udekorowane).
Wyrażenia związane z tradycjami
„To trim the tree” oznacza dekorowanie choinki. „To hang stockings” to wieszanie skarpet. „To bake Christmas cookies” – piec świąteczne ciasteczka.
Zwrot „Christmas came early” używa się, gdy dostaje się coś wspaniałego przed świętami. „Christmas magic” to magia świąt, szczególnie z perspektywy dzieci. „The most wonderful time of the year” – najwspanialszy czas w roku – to cytat z popularnej piosenki, często używany w rozmowach.
Różnice kulturowe warte uwagi
W krajach anglojęzycznych 25 grudnia jest głównym dniem świętowania, nie Wigilia. Prezenty otwiera się rano 25 grudnia, nie wieczorem 24. Christmas dinner jedzony jest w południe lub po południu 25 grudnia.
Wigilia (Christmas Eve) ma mniejsze znaczenie, choć niektóre rodziny spotykają się tego wieczoru. W USA popularne są Christmas parties organizowane przed świętami przez firmy i znajomych.
Advent calendars liczą dni od 1 do 24 grudnia, każdego dnia otwiera się jedno okienko z czekoladką lub drobnym upominkiem. To tradycja bardziej popularna niż w Polsce.
Znajomość tych różnic pomaga nie tylko w rozmowach, ale też w zrozumieniu filmów, książek i piosenek świątecznych. Słownictwo świąteczne pojawia się w grudniu wszędzie – w sklepach, mediach, rozmowach codziennych. Opanowanie podstawowych zwrotów pozwala swobodniej uczestniczyć w świątecznej atmosferze, niezależnie od tego, czy spędza się święta w kraju anglojęzycznym, czy po prostu rozmawia z anglojęzycznymi znajomymi.